Page 82 - Gümüşhane Vizyon

SÖYLEŞİ

1-Ermeni komite merkezlerinin kapatılması
2-Komite liderlerinin yakalanması

3-Bulundukları bölgelerde oturmayan Ermeni-
lerden sakıncalı görülenlerin uygun yerde top-
lanarak kaçmalarına fırsat verilmemesi.

4-Yapılacak araştırma sonunda suçlu görülen-
lerin mahkemeye sevk edilmesi.
Bu arada İstanbul’da yaşayan yaklaşık 77 bin
Ermeni’den eylemlere katılan 2.345 kişi tutuk-
lanarak Ankara ve Çankırı’daki hapishanelere
gönderildi. İşte bu kararların alındığı gün Erme-
yoluyla Erzurum’a hareket etmiş ve 4 Ağustos niler tarafından sözde “24 Nisan Ermeni Soy-
1914 tarihinde şehre varmıştır. Hof Erzurum’a kırım” günü olarak kutlanmaktadır. Tehcir Ka-
giderken Birinci Dünya Savaşı patlak vermiştir. rarı Nasıl Alındı? Savaşın başlarından itibaren

Osmanlı Devleti Savaşın başlaması ile birlikte Doğu Anadolu’dan Enver Paşa’ya gelen istih-
Hoff’un geri dönmesini istemiştir. Fakat Hoff barat raporları Ermenilerin yaptığı katliamlara
yoluna devam ederek Van’a gitmiştir. Hükû- karşı acil önlemler alınması gerektiğini ortaya
metin onayı ve Tahsin Bey’in telkinleri üzerine koymaktaydı.
Van’dan ayrılan Hoff, maiyetiyle birlikte 13 Eylül Van’da Ermeni isyanı bütün sıkıntıları ile devam
1914 tarihinde Diyarbekir’e gelir. Şehre sokul- etmekteyken, memleketin diğer yerlerinden de
mayan müfettiş, iki gün şehir dışındaki bağ- İstanbul’a, Ermenilerin neden oldukları yol kes-
larda kalır ve 15 Eylül günü Siverek üzerinden me, köy basma ve eşkıyalık haberleri yağmur
Urfa’ya oradan da Halep’e gitmek üzere yola gibi yağmaktaydı. Ne cephede ne de cephe
çıkar. Halep’ten Beyrut’a gelen Hoff ve heye- gerisinde bu olaylar ordu tarafından önleneme-
ti oradan bir vapura binerek 30 Eylül 1914’de yince, Talat Paşa 26 Mayıs 1915 günü Başba-
İzmir’e ulaşır. İzmir’e vardığında hükümetin kanlığa bir tezkire ile başvuruda bulundu. Bu
kendisine vermiş olduğu harcırahın tamamını tezkerede Talat Paşa
bitiren Hof, İzmir valisi Rahmi Bey’in verdiği 50 1-Osmanlı topraklarına göz diken istilacı güçle-
lira ile İstanbul’a hareket eder. 24 Nisan 1915’te rin Osmanlı tebaası ile Ermeniler arasına nifak
Ne Oldu? soktuğu
Birinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla Ermeni- 2-İsyan eden Ermenilerin Türk ordusunun ha-
ler silahlarıyla Osmanlı ordusundan firar etme- reket etmesini engellemek için her türlü önle-
ğe, çeteler oluşturmağa ve sınır dışına çıkarak me başvurduğu
Ruslarla işbirliği yapmaya başladılar. Osmanlı
hükümeti, Birinci Dünya Savaşı sırasında Er- 3-Askere erzak ve mühimmat nakline mani ol-
menilerin çıkardığı isyanlar karşısında, Ermeni dukları
Patriği, Ermeni milletvekilleri ve Ermeni halkının 4-Düşmanla işbirliği yaptıkları
ileri gelenlerine “Ermenilerin isyanlarına devam 5-Bir kısmının düşman saflarına katıldıkları
etmeleri halinde gerekli önlemleri alacağını” 6-Askeri birliklere ve masum halka silahlı sal-
bildirmiştir. Alınan önlemlere karşın Ermeni is- dırıda bulundukları,
yanlarının geniş bir bölgeye yayılması, Kayseri, 7-Şehir ve kasabalarda katl ve yağmacılık yap-
Ocak-Şubat 2023 lar, Osmanlı hükümetini harekete geçirmek zo- tıklarını ve düşmana müstahkem mevkileri gös-
Sivas ve diğer bölgelerde ortaya çıkan bomba-
terdikleri.
runda bıraktı. Hükümet bütün bu isyanları or-
ganize eden ve Talat Paşa’nın uyarılarına rağ-
Bu gerekçeleri sıraladıktan sonra Talat Paşa,
80 men seferberlik durumunda saflarını belli eden devletin devamı için neden köklü önlemlere ge-
Ermeni komitacılarına karşı harekete geçti. 24
rek duyulduğunu anlattı. İçişleri Bakanı Talat
Nisan 1915’te vilayetlere mutasarrıflıklara acele Paşa’nın söz konusu tezkeresi Başbakanlığa
ve gizli kaydı ile bir talimat gönderildi. ulaştıktan sonra Bakanlar Kurulu talepleri uy-